Fuzja jądrowa: padł ważny rekord. Stellarator, w który zainwestowała Polska, pokonał tokamaki

4 czerwca 2025, 12:34

Wendelstein 7-X, największy stellarator na świecie, pobił światowy rekord w kluczowym parametrze fuzji jądrowej, potrójnym iloczynie (triple product). Stellaratory to, po tokamakach, najbardziej popularna architektura reaktorów fuzyjnych. Oba rodzaje mają swoje wady i zalety, jednak stellaratory są trudniejsze do zbudowania, dlatego też świat skupia się głównie na tokamakach. Obecnie istnieje około 50 tokamaków i 10 stellaratorów.



Skórka z banana usuwa metale ciężkie

10 marca 2011, 10:00

Skórka od banana to nie tylko pułapka na nieostrożnego przechodnia, ale jak się okazuje, również świetny dodatek do urządzeń do uzdatniania wody pitnej. Posiekana skórka z tego popularnego owocu usuwa bowiem ołów i miedź.


Drony pomagają w odnajdowaniu kości dinozaurów. Wszystko dzięki porostom

5 listopada 2025, 09:08

Międzynarodowy zespół paleontologów poinformował o dokonaniu niezwykłego odkrycia. Naukowcy zauważyli, że w Dinosaur Provincial Park w kanadyjskiej prowincji Alberta pewne gatunki porostów mają tendencję do kolonizowania odsłoniętych kości dinozaurów. Dzięki temu skamieniałości można wykrywać za pomocą drona z wysokości 30 metrów. Nasze badania pokazują, jak współczesne organizmy mogą pomóc w odszukiwaniu wymarłych organizmów z przeszłości, mówi główny autor badań doktor Brian Pickles z University of Reading.


Sąd na żywo w internecie

2 maja 2011, 11:56

W Sądzie Okręgu Quincy w stanie Massachusetts rozpoczął się niezwykły eksperyment. Wszystko, co dzieje się na sali rozpraw, będzie na bieżąco transmitowane w internecie.


Wargatek bada przyczynowość. Samoświadomość u zwierząt jest powszechna?

5 marca 2026, 08:59

Badacze z Uniwersytetu w Osace odkryli, że niewielka ryba – wargatek sanitarnik – pozytywnie przechodzi test ciągłości działania. Wykazuje zatem wyższy poziom inteligencji, który zwykle przypisuje się takim ssakom morskim jak delfiny. Mamy zatem kolejny dowód wskazujący, że zwierzęta są bardziej inteligentne, niż chcielibyśmy przyznać.


Otwieranie grafenu laserem

21 czerwca 2011, 17:05

Grafen ma wiele zalet, ale też i jedną bardzo poważną wadę - nie występuje w nim pasmo wzbronione, bez którego jest nieprzydatny do zastosowań w elektronice. Dlatego też poszukiwana jest odpowiednia metoda tworzenia tego pasma.


Rewolucyjna metoda pozwala wykryć niewidoczny nowotwór skóry

29 maja 2026, 07:46

Kanadyjscy naukowcy z Université de Montréal oraz Institut national de la recherche scientifique (INRS) opracowali przełomową metodę wczesnego wykrywania czerniaka. System o nazwie SMEAR-ULM potrafi identyfikować mikroguzy nowotworowe, zanim staną się widoczne gołym okiem. Wyniki badań opublikowano w Nature Sensors.


Bez receptora nie ma przyjemności

1 sierpnia 2011, 11:06

Wyeliminowanie receptorów nikotynowych alfa4 z neuronów mózgowych centrów nagrody, które wytwarzają dopaminę, sprawia, że nikotyna nie zmniejsza lęku i nie dostarcza przyjemności (Journal of Neuroscience).


Wirusem w nowotwór

2 września 2011, 11:44

Wstępne badania kliniczne przeprowadzone na 23 pacjentach sugerują, że pojedyncza szczepionka zawierająca genetycznie zmodyfikowanego wirusa może zabić dający przerzuty guz nowotoworowy, nie wyrządzając przy tym szkody zdrowym tkankom.


Jak działa komórkowy system przeciwwłamaniowy?

14 października 2011, 14:43

Systemy przeciwwłamaniowe istnieją nie tylko w bankach czy muzeach, ale także w komórkach naszego organizmu. Specjaliści z Europejskiego Laboratorium Biologii Molekularnej (European Molecular Biology Laboratory, EMBL) w Grenoble odkryli, jak pewne białko wszczyna alarm, gdy wykryje inwazję wirusów RNA.


Jubileusz 75-lecia Polskiej Akademii Nauk